قلم پرس، یادداشت /حبیب حسینقلی زاده / کارشناس مسئول فوریت های پزشکی و فعال رسانه ای|| ضربه به سر، همچنان عامل اصلی مرگ راکبان موتورسیکلت در ایران است و این در حالی است که شواهد علمی نشان میدهد یک کلاه استاندارد میتواند بخش بزرگی از این تلفات را کنترل کند.
سر، نقطه ضعف مرگبار
بر اساس اعلام سازمان پزشکی قانونی، بیش از ۸۰ درصد متوفیان موتورسوار در تهران در اثر ضربه مستقیم به سر جان خود را از دست دادهاند.
پلیس راهور تهران بزرگ نیز تأیید کرده است که ۸۰ درصد موتورسواران در همان صحنه تصادف و به دلیل اصابت مستقیم ضربه به سر فوت میکنند. این رقم به تنهایی نشان میدهد که سر، آسیبپذیرترین نقطه بدن موتورسوار در برابر برخورد است و هیچ تجهیز دیگری جای کلاه ایمنی را نمیگیرد.
در هشتماهه نخست سال ۱۴۰۴، حدود ۲۶ هزار فقره حادثه مرتبط با موتورسواران در تهران ثبت شده است که از این میان حدود ۱۲ هزار فقره منجر به جرح و ۲۴۶ فقره منجر به فوت شده است. از میان فوتیها، ۱۴۲ مورد در معابر بزرگراهی، ۹۱ فقره در خیابانهای اصلی، ۶ فقره در تونلها و ۷ فقره در خیابانهای فرعی رخ داده است. در همین بازه، حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار مورد اعمال قانون برای عدم استفاده از کلاه ایمنی صورت گرفته است. این رقم نشان میدهد که بخش بزرگی از موتورسواران هنوز کلاه ایمنی را جدی نمیگیرند، در حالی که پلیس ناچار است هزینه نظارت و برخورد را به طور مستمر بالا نگه دارد.
آمارها همچنین نشان میدهد که جوانان بیشترین قربانیان را میدهند، حدود ۴۳ درصد متوفیان موتورسیکلت در سال ۱۴۰۴ در گروه سنی ۱۸ تا ۳۵ سال قرار داشتهاند.
در سطح ملی نیز برآوردهای پیشین نشان میدهد که به طور میانگین سالانه حدود ۴۲۰۰ موتورسوار در کشور جان خود را از دست میدهند و سهم موتورسواران از کل فوتیهای تصادفات رانندگی در بازههای مختلف بین ۲۲ تا ۴۰ درصد گزارش شده است.
شواهد علمی و گزارشهای رسمی، اثربخشی کلاه ایمنی استاندارد را با اعداد مشخص نشان میدهند.
· خطر آسیب جدی مغزی را تا بیش از ۶۵ درصد کاهش میدهد.
· خطر مرگ را تا حدود ۴۰ درصد کاهش میدهد.
· در کشورهایی که استفاده از کلاه اجباری و کنترلشده است، کاهش مرگ ناشی از ضربه سر تا ۷۰ درصد گزارش شده است.
· استفاده صحیح از کلاه ایمنی میتواند مرگومیر ناشی از تصادفات موتورسیکلت را تا ۷۰ تا ۷۳ درصد کاهش دهد.
این اعداد به معنای آن است که بخش عمدهای از ۲۴۶ فوتی ثبتشده در تهران، در صورت استفاده از کلاه استاندارد، قابل پیشگیری بود و میتوان اینگونه نتیجه گرفت که، کلاه ایمنی یک انتخاب سلیقهای نیست،کلاه ایمنی نه یک تجهیز لوکس است و نه یک توصیه حاشیهای،نخستین و مؤثرترین سد دفاعی در برابر مرگ مغزی و مرگ ناشی از تصادف موتورسیکلت است. آمار ۱۴۰۴ نشان میدهد که بیتوجهی به این سد، هر روز جان موتورسواران — بهویژه جوانان — را میگیرد. تا زمانی که استفاده از کلاه استاندارد به یک هنجار اجتماعی و رفتار خودکار تبدیل نشود، آمار فوتیها با همین شیب ادامه خواهد یافت. اقدامهای نظارتی و جریمهای لازم است، اما بدون فرهنگسازی و درک عمومی از پیامدهای واقعی «سر بدون کلاه»، صرفاً هزینهای بر دوش پلیس و خانوادههای داغدار خواهد گذاشت.
بر اساس آمارهای اعلامشده در سال ۱۴۰۴، آذربایجان شرقی در زمینه مصدومیت موتورسواران وضعیت نگرانکنندهای داشته است. طبق گزارش رئیس پلیس راهور استان، در ۹ ماهه اول سال ۱۴۰۴، ۲,۶۰۰ نفر از موتورسواران در معابر درونشهری استان مجروح شدهاند.
این آمار در حالی منتشر شده که در همین بازه زمانی، ۴۷ موتورسوار نیز جان خود را از دست دادهاند و آمار فوتیها نسبت به سال قبل ۱۸ درصد افزایش یافته است. همچنین بر اساس گزارشها، به طور متوسط روزانه ۱۰ فقره تصادف جرحی موتورسیکلت در معابر درونشهری استان رخ میدهد که نزدیک به ۵ فقره از آنها از نوع شدید است.
نکته قابل توجه در این آمارها، تأکید پلیس بر نقش کلاه ایمنی است.
بر اساس تجزیه و تحلیل حوادث، نزدیک به ۶۰ درصد از موتورسوارانی که جان خود را از دست دادهاند، به دلیل برخورد ضربه به سر بوده است. این موضوع نشان میدهد که بخش قابل توجهی از این مصدومیتها و مرگها، با استفاده صحیح از کلاه ایمنی استاندارد قابل پیشگیری بوده است.
توجه داشته باشید که آمار ۲,۶۰۰ نفری مصدومان، مربوط به تصادفات درونشهری است و ممکن است آمار کل مصدومان استان (با احتساب جادههای برونشهری) بیشتر از این رقم باشد.
انتهای پیام/
- نویسنده : حبیب حسینقلی زاده





