مناسب‌سازی محیط شهری، گامی بلند در جهت تحقق حقوق شهروندی ناتوانان جسمی

به گزارش قلم پرس، یکی از مسائلی که در توانبخشی اجتماعی مورد بررسی قرارگرفته است، مناسب سازی معابر و اماکن شخصی و اجتماعی و ابزار فرد معلول برای کم کردن مشکلات روزمره اوست، که می تواند در خودکفایی و بهبود روانی معلول و در بازگرداندن او به زندگی نقشی مهم داشته باشد.

معاونت شهرسازی و معماری و معاونت فنی و عمرانی شهرداری تبریز نیز برای مناسب سازی فضاهای شهری جهت فراهم کردن همه خدمات رفاهی و فرصت‌های برابر زندگی در تمام نقاط شهرتلاش می کنند، به طوری که تمامی شهروندان بالاخص افراد معلول بتوانند بدون هیچگونه مانعی دسترسی سریعی به اماکن خدماتی، رفاهی و اجتماعی داشته باشند.

معاونت فنی و عمرانی شهرداری تبریز بهسازی معابر سطح شهر را در کوتاه مدت و میان مدت در چهارچوب سیاست‌های مدیریت شهری دارای اهمیت بسیاری دانسته و ارتقای زیرساخت ها و کیفیت زندگی شهروندان در دوره جدید مدیریت شهری را مورد تأکید قرار داده و با توجه به نیازسنجی‌های به عمل آمده عملیات بهسازی معابر سطح شهر دربرخی از نقاط را انجام داده است و ادامه آن بطور جد در دستور کار قرار گرفته است.

اقدامات انجام یافته در خصوص مناسب سازی فضاهای شهری

معاونت فنی و عمرانی شهرداری تبریز از چندین سال گذشته اقدام به تشکیل ستادی در خصوص بهسازی و مناسب سازی معابر کرده و برنامه ریزی‌های خود جهت بررسی وضع موجود معابر را در سطح مناطق شهر تبریز انجام داده است که در این پروسه مسائل و مشکلات اصلی معابر سطح شهر شناسایی و طبقه بندی شده اند.

بهره‌مندی از خدمات شهری و حرکت راحت در فضایی بدون مانع حق همه شهروندان است. اقدامات گسترده زیادی در این حوزه انجام شده است که از مهمترین آنها می‌توان به مناسب سازی در پارکهای سطح شهر بویژه احداث سرویس بهداشتی مخصوص استفاده افراد کم توان، احداث رمپ جهت ورود و خروج، اجرای کفپوش مخصوص نابینایان و مناسب سازی پیاده روهای سطح شهر (همسطح سازی سطح پیاده رو و معابر اصلی در محل اتصال، همسطح سازی منهول‌های موجود در پیاده رو، حذف زواید، موانع و تابلوهای موجود در مسیر پیاده رو، اجرای کفپوش مخصوص نابینایان در مسیر پیاده رو، جابجایی کافوها و کیوسک‌های تلفن، احداث پل فلزی بر روی جوبهای آب، اجرای دال‌های بتنی بر روی کانال‌های معابر، احداث رمپ و پله در پیاده روهای شیبدار) و احداث رمپ و سطوح شیبدار استاندارد در ورودی ساختمانهای اداری شهرداری تبریز و مناطق دهگانه اشاره کرد.

به گفته مدیرکل خدمات فنی شهرداری تبریز در راستای ایمن سازی تقاطع های شهری و مناسب سازی محیط شهری برای سالمندان و ناتوانان جسمی نیز، ستاد بهسازی اطلاعاتی را به مناطق ارائه کرده است تا بهسازی ها به صورت مشترک و در یک محور مشخص صورت گیرد.

همچنین در اجرای طرح های بهسازی تمامی جوانب استاندارد در نظر گرفته شده و علاوه بر زیباسازی مشکلات فنی مسیرها هم رفع شده است.

مناسب سازی محیط، گشودن درهای جامعه روی معلولان

با وجود قدمت مباحث در محور حمایت از معلولان و ساخت شهر به گونه‌ای که برای این قشر نیز دسترس‌پذیر باشد، تبریز نیز مانند بسیاری از شهرهای کشور در گام‌های اولیه این مهم است و با این ضعف زیر ساختی حضور اجتماعی معلولان مهجور مانده‌است.

شبکه معابر در هر شهر، عامل ارتباطی فضاهای شهری است که با مناسب سازی آن برای فرد معلول، بسیاری از مشکلات این قشر از جامعه حل می شود.

 برای دستیابی به روش مناسب سازی معابر، در ابتدا مشکلات شبکه معابر پیاده و شبکه ارتباطی پیاده و سواره در منطقه مورد بررسی برای افراد معلول شناسایی می شوند و این مشکلات به تفکیک در مورد معابر درجه ۱ و ۲ و ۳ و در دو بخش مسائل مربوط به خصوصیات فیزیکی و موانع بررسی می شوند و سپس راهکارهای بهسازی و نوسازی به صورت جداگانه و به عنوان ضوابط و توصیه ها بیان می شود.

 ضوابط و توصیه های مناسب سازی معابر و تجهیزات شهری برای سه گروه عمده افراد معلول، شامل معلولان جسمی حرکتی، معلولان نابینای حسی حرکتی، و معلولان ناشنوای حسی حرکتی بیان می شود. به همین ترتیب در خصوص فضاهای دسترسی به ساختمان (شامل مسیر دسترسی، پله و رامپ و بازشوها) و پارک ها نیز مشکلات شناسایی و راه حل های مناسب بیان می شود.

شهر مطلوب شهری است که پاسخگوی نیازهای شهری هر طیفی از شهروندان از کودکان و سالمندان و کم توانان و ناتوانان جسمی گرفته تا افراد سالم و تندرست باشد و شبکه‌های شهری، اجتماعی و فرهنگی و ارتباطی آن برای همه شهروندان از هر نوع و طیفی تعریف شده باشد و هیچ کس با هیچ ویژگی خاصی خارج از دایره شهر قرار نگیرد.

بهسازی پیاده روهای شهر و ایجاد مسیرهای دسترسی مناسب، حذف زوائد فیزیکی ویژه نابینایان، عملیات بهسازی و مناسب سازی در سطح شهر، عملیات مناسب سازی پل های عابر پیاده، مناسب سازی ورودی تعدادی از پارک های سطح شهر را از جمله اقدامات معاونت فنی و عمرانی شهرداری در این زمینه است.

اقدامات مهم بخش هماهنگی و پیگیری مناسب سازی معاونت فنی و عمرانی

در خصوص فعالیتهای اخیر ستاد مناسب سازی محیط می توان گفت در دوره مدیریت جدید با فعال شدن هرچه بیشتر این ستاد برای ایجاد هماهنگی و پیگیری و نظارت بر مناسب سازی در سطح شهر و تشکیل جلسات مستمر پیگیری انجام وظایف مناطق در قبال موضوع مناسب سازی و تسهیل دسترسی معلولان، سالمندان و … اقدامات بسزایی صورت گرفته است.

از جمله اقدامات مهم بخش هماهنگی و پیگیری مناسب سازی معاونت فنی و عمرانی:

•  تخصیص ردیف بودجه مستقل در بودجه سال ۱۴۰۱ با عنوان بهسازی و مناسب سازی فضاهای شهر برای افراد کم توان و ناتوان جسمی – حرکتی. درج در بودجه سالانه تمامی مناطق

•   بررسی ضوابط، مقررات و دستورالعمل های موجود در زمینه مناسب سازی اماکن و فضاهای شهری

• بررسی شیوه نامه و دستورالعملهای موجود مرتبط، تعیین مسئولان بهسازی و مناسب سازی معاونت فنی و عمرانی مرکز و مناطق دهگانه

• بررسی ضوابط و دستورالعملهای مناسب سازی و تعیین شاخصهای عملیاتی مرتبط

• ارائه دیتیل های اجرایی تهیه شده توسط معاونت فنی و عمرانی شهرداری تبریز

• تهیه کتابچه و بروشور توسط معاونت فنی و عمرانی شهرداری تبریز

• جلسات مستمر با جامعه هدف (سالمندان، .ناتوانان ذهنی، زنان باردار، افراد دارای معلولیت، نوزادان و کودکان)

• جلسات با سازمان فناوری و موسسه نابینایان بصیر جهت مناسب سازی سایت های خدمات شهروندی

• جلسات توجیهی برای مسئولان بهسازی و مناسب سازی معاونت فنی و عمرانی مناطق دهگانه

• همفکری و تبادل نظر با شهرهای دیگر جهت بهره مندی از تجربیات آن ها در زمینه مناسب سازی

• تعیین وظایف مسئولان بهسازی و مناسب سازی مناطق دهگانه

• اخذ لیست اولویت های مناسب سازی فضای شهری ازمناطق دهگانه با عنوان دقیق جهت لحاظ در بودجه

• تهیه چک لیست نظارت بر طراحی و اجرای معابر و میادین، تهیه چک لیست نظارت بر طراحی و اجرای بوستان‌های شهری

نهایتاً اینکه در راستای ارائه خدمات بهینه و به ویژه استمرار و تداوم خدمت بی منت به شهروندان که در سرلوحه وظایف و اهداف شهرداری قرار دارد، واحد مناسب سازی محیط با  تلاش های روز افزون سعی در اجرای این اهداف و رسیدن به کسب رضایت همشهریان را دارد.

امید است ضمن افزایش همدلی و مشارکت با انجام اقدامات مناسب‌سازی محیطی شهری، تمام شهروندان و اقشار مختلف بتوانند از امکانات خدماتی اجتماعی و رفاهی شهر بهره لازم را بره و بدون هیچگونه مانعی در سطح شهر تردد داشته باشند.