به گزارش قلم پرس محمد برزگری در نشست هم‌اندیشی با خبرنگاران با اشاره به روند تأمین درآمدهای مالیاتی کشور اظهار کرد: با وجود شرایط خاص کشور و تغییراتی که در ماه‌های گذشته در سیاست‌گذاری‌ها و فضای اقتصادی رخ داده است، روند تحقق اهداف مالیاتی در ۶ تا ۷ ماه نخست سال با تداوم مسیر سال‌های گذشته دنبال شده و در ماه‌های اخیر نیز شتاب بیشتری گرفته است.

وی با قدردانی از تلاش کارکنان نظام مالیاتی در سراسر کشور گفت: مالیات‌ستانی از صاحبان مشاغل در شرایطی انجام می‌شود که مؤدیان نیز مطالبات و انتظارات خود را دارند و از سوی دیگر، تأمین منابع بودجه‌ای دولت بر عهده نظام مالیاتی است. با وجود دشواری‌های موجود این مسیر تاکنون به‌خوبی پیش رفته و امیدواریم در آبان‌ماه نیز فرایند مالیات‌ستانی از صاحبان مشاغل با موفقیت دنبال شود.

تعدیل زمان مالیات‌ستانی از صاحبان مشاغل

برزگری با اشاره به تغییر زمان دریافت اظهارنامه‌های مالیاتی صاحبان مشاغل در سال جاری بیان کرد: در سال‌های گذشته دریافت اظهارنامه‌های این گروه عمدتاً در خردادماه و در برخی سال‌ها در مردادماه انجام می‌شد؛ اما با توجه به شرایط خاص کشور، تحولات سیاست‌گذاری، تغییرات قیمت‌ها و پیامدهای جنگ این فرایند امسال به آبان‌ماه موکول شد.

وی افزود: این جابه‌جایی به معنای حدود پنج ماه تأخیر در موعد معمول مالیات‌ستانی از صاحبان مشاغل است که با توجه به شرایط سال گذشته، تلاش شد مجوزهای قانونی لازم برای آن اخذ شود. با این حال، سازمان امور مالیاتی در طراحی فرایند امسال تلاش کرده است ضمن رعایت ملاحظات قانونی، از فرصت ایجادشده برای بهبود محاسبات و ارتقای کیفیت داده‌های مورد استفاده بهره بگیرد.

معاون تحول هوشمند مالیاتی ادامه داد: در سال‌های گذشته فرایند مالیات‌ستانی از صاحبان مشاغل معمولاً در نیمه دوم ماه موعد با جدیت بیشتری آغاز می‌شد اما امسال با فراهم‌شدن فرصت بیشتر و بهبود اطلاعات اجرای فرایند از چهارشنبه ۲۹ مهرماه آغاز شد و بارگذاری فرم‌ها و اجرای دستورالعمل نیز به‌صورت هم‌زمان در دستور کار قرار گرفت.

امکان کسر مبالغ غیرتجاری از حساب‌های مشکوک به تجاری

برزگری یکی از تغییرات مهم امسال را اصلاح نحوه محاسبه مالیات بر مبنای حساب‌های بانکی مشکوک به تجاری دانست و گفت: در سال‌های گذشته اطلاعات مربوط به حساب‌های تجاری متصل به پرونده‌های مالیاتی، دستگاه‌های کارت‌خوان و درگاه‌های پرداخت الکترونیکی در کنار اطلاعات حساب‌های مشکوک به تجاری در محاسبات مورد استفاده قرار می‌گرفت.

وی توضیح داد: در برخی موارد مؤدیان اعلام می‌کردند که اگرچه حساب بانکی آن‌ها بر اساس الگوریتم‌های مشخص، مشکوک به تجاری تشخیص داده شده است، تمام واریزی‌های آن حساب به فعالیت اقتصادی و تجاری مربوط نیست. بر همین اساس در دستورالعمل امسال امکان اعلام این موضوع برای صاحبان مشاغل فراهم شده است.

به گفته معاون تحول هوشمند مالیاتی، مؤدیان می‌توانند در فرایند مربوط به تبصره ماده ۱۰۰ قانون مالیات‌های مستقیم یا اظهارنامه مالیاتی سهم مربوط به فعالیت تجاری خود را مشخص کنند؛ مبالغی که به فعالیت تجاری ارتباط ندارند، با اعلام مؤدی از محاسبات مربوط خارج می‌شوند و سایر موارد نیز از طریق سامانه الکترونیکی رسیدگی به تراکنش‌های بانکی قابل پیگیری خواهد بود.

استفاده از اطلاعات چک‌های تجاری در محاسبات مالیاتی

برزگری با اشاره به استفاده از اطلاعات پالایش‌شده چک‌های تجاری در محاسبات امسال اظهار کرد: اطلاعات این چک‌ها در سال‌های گذشته نیز به میزان متفاوت در دسترس بود، اما امسال امکان استفاده از داده‌های پالایش‌شده و دریافت به‌موقع آن‌ها فراهم شده است.

وی افزود: در محاسبات مالیاتی، چک‌هایی که صادرکننده آن‌ها را پرداخت کرده و وجه آن از حساب وی خارج شده یا به حساب دریافت‌کننده واریز شده است، به‌گونه‌ای بررسی می‌شوند که از محاسبه مضاعف گردش مالی جلوگیری شود. تمرکز این بخش بر چک‌هایی است که به اشخاص دیگری انتقال یافته‌اند و وصول آن‌ها از طریق حساب خود دریافت‌کننده منعکس نشده است.

معاون تحول هوشمند مالیاتی ادامه داد: برای چک‌های انتقالی نیز سازوکاری مشابه حساب‌های مشکوک به تجاری در نظر گرفته شده است تا مؤدی بتواند اعلام کند چه میزان از این مبالغ به فعالیت تجاری ارتباط ندارد؛ برای مثال چکی که بابت فروش ملک دریافت و سپس به فروشنده ملک دیگری منتقل شده است، لزوماً درآمد حاصل از فعالیت تجاری محسوب نمی‌شود. در مقابل، مبالغی که مؤدی تجاری‌بودن آن‌ها را تأیید می‌کند، در محاسبات مالیاتی لحاظ خواهد شد.

لحاظ‌شدن آثار جنگ در محاسبات مالیاتی

برزگری با اشاره به پیامدهای اقتصادی جنگ بر فعالیت صاحبان مشاغل گفت: در دستورالعمل امسال تلاش شده است آثار جنگ در محاسبه مالیات مقطوع و اظهارنامه‌های پیش‌فرض مورد توجه قرار گیرد زیرا تأثیر این شرایط بر همه مشاغل و مناطق کشور یکسان نبوده است.

وی توضیح داد: برخی فعالیت‌ها به دلیل کاهش تقاضا و محدودیت‌های ناشی از جنگ با افت فروش مواجه شده‌اند، درحالی‌که ممکن است تقاضا برای برخی کالاها و خدمات افزایش یافته باشد. همچنین شدت آثار جنگ در استان‌ها و شهرهای مختلف متفاوت بوده است، به همین دلیل برای محاسبه تعدیلات، ماتریسی با درنظرگرفتن دو معیار اصلی یعنی میزان تأثیر جنگ بر مناطق جغرافیایی و میزان آسیب‌پذیری مشاغل طراحی شده است.

معاون تحول هوشمند مالیاتی افزود: ترکیب این دو معیار در تعیین مالیات مقطوع صاحبان مشاغل و محاسبات مربوط به اظهارنامه‌های پیش‌فرض لحاظ می‌شود. بر این اساس ممکن است دو واحد صنفی با فعالیت مشابه به دلیل تفاوت شرایط منطقه‌ای و میزان تأثیرپذیری از جنگ با تعدیلات متفاوتی روبه‌رو شوند.

وی با بیان اینکه نوع داده‌های مبنای محاسبه نیز در میزان تعدیل مؤثر است، گفت: در مواردی که محاسبات بر پایه اطلاعات فروش ثبت‌شده در دستگاه‌های کارت‌خوان انجام می‌شود، بخشی از آثار کاهش فعالیت و فروش در همان داده‌ها منعکس است اما در محاسباتی که بر سابقه مالیاتی، نوع شغل یا اطلاعات دیگر تکیه دارند، تعدیلات جداگانه‌ای در نظر گرفته شده است.

برزگری همچنین از پیش‌بینی امکان رسیدگی به موارد خاص خبر داد و افزود: در شرایطی که فعالیت اقتصادی یک مؤدی به‌طور کامل از بین رفته باشد، تلاش شده است اطلاعات لازم از ادارات کل امور مالیاتی و مراجع مرتبط دریافت شود. همچنین اختیار انجام تعدیلات موردی به ادارات مالیاتی داده شده است تا وضعیت کسب‌وکارهایی که بر اثر حوادث و آسیب‌های مستقیم فعالیت خود را از دست داده‌اند، جداگانه بررسی شود.

تقسیط مالیات در ۵ تا ۸ قسط

معاون تحول هوشمند مالیاتی با اشاره به ضرورت توجه به شرایط اقتصادی صاحبان مشاغل بیان کرد: با وجود تأخیر در اجرای فرایند امسال تلاش شده است امکان پرداخت اقساطی مالیات نیز مانند سال‌های گذشته برای مؤدیان فراهم باشد.

وی افزود: در حالت معمول امکان تقسیط مالیات در ۵ تا ۸ قسط پیش‌بینی شده است. در صورت استفاده از چک الکترونیکی نیز تعداد اقساط می‌تواند بین ۶ تا ۹ قسط باشد؛ تعداد اقساط متناسب با سازوکار تعیین‌شده و با توجه به شرایط مؤدی و میزان تأثیرپذیری فعالیت اقتصادی از جنگ مشخص می‌شود.

برزگری تأکید کرد: صاحبان مشاغل در صورت تمایل می‌توانند از تعداد اقساط کمتر استفاده کنند و سازوکار پیش‌بینی‌شده مانعی برای انتخاب تعداد کمتر اقساط ایجاد نمی‌کند.

بخشودگی ۹۲ تا ۱۰۰ درصدی جرائم صورتحساب الکترونیکی

برزگری در ادامه به جرائم مرتبط با صدور صورتحساب الکترونیکی اشاره کرد و گفت: با توجه به توسعه تدریجی اجرای قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان و ورود بیشتر صاحبان مشاغل به این فرایند، در دستورالعمل امسال میزان بخشودگی جرائم موضوع ماده (۲۲) این قانون نیز به‌صراحت مشخص شده است.

وی افزود: بر اساس دستورالعمل میزان بخشودگی این جرائم متناسب با میزان درآمد و فروش و همچنین وضعیت صدور صورتحساب الکترونیکی، بین ۹۲ تا ۱۰۰ درصد پیش‌بینی شده است تا مؤدیان از میزان بخشودگی قابل اعمال در پرونده خود اطلاع داشته باشند.

بارگذاری تدریجی فرم‌ها تا ۱۵ آبان

معاون تحول هوشمند مالیاتی با اشاره به زمان‌بندی بارگذاری فرم‌های مالیاتی گفت: بارگذاری فرم‌های مربوط به صاحبان مشاغل از چهارشنبه ۲۹ مهرماه آغاز شده و این فرایند به‌تدریج تا حدود ۱۵ آبان ادامه خواهد داشت.

وی از مؤدیان خواست برای جلوگیری از مراجعات غیرضروری، حتما پس از دریافت پیامک سازمان امور مالیاتی به درگاه این سازمان مراجعه کنند. به گفته برزگری، افرادی که نمی‌خواهند منتظر دریافت پیامک بمانند، می‌توانند پس از تکمیل فرایند بارگذاری فرم‌ها، یعنی از ۱۵ آبان‌ماه وضعیت خود را بررسی کنند.

وی تأکید کرد: امسال برای همه صاحبان مشاغل مشمول، فرم مربوط به تبصره ماده ۱۰۰ قانون مالیات‌های مستقیم پیش‌بینی شده است و فرم‌های این طرح برای صاحبان مشاغل واجد شرایط تا سقف فروش ۷۲ میلیارد تومان بارگذاری خواهد شد.

برزگری در توضیح وضعیت مؤدیانی که مالیات مقطوع آن‌ها صفر تعیین شده است، گفت: این افراد برای اطلاع از صفر بودن مالیات خود الزامی به مراجعه ندارند و عدم مراجعه آن‌ها موجب تغییر وضعیت مالیاتی‌شان نمی‌شود. همچنین مالیات مقطوع تعیین‌شده برای سایر مؤدیان نیز صرفاً به دلیل مراجعه‌نکردن یا تأییدنکردن فرم تغییر نمی‌کند؛ مگر آنکه مؤدی مطابق ضوابط قانونی، اظهارنامه ارائه کند یا از سازوکارهای پیش‌بینی‌شده برای اصلاح اطلاعات و محاسبات استفاده کند.

وی افزود: اگر مؤدی بخواهد مبلغ فروش اعلام‌شده در محاسبات را اصلاح کند، بخشی از گردش حساب مشکوک به تجاری یا چک‌های انتقالی را غیرتجاری اعلام کند یا به هر دلیل مالیات مقطوع تعیین‌شده را نپذیرد، می‌تواند از مسیرهای قانونی مربوط اقدام کند.

شفاف‌سازی مبنای محاسبه مالیات مقطوع

برزگری یکی دیگر از اقدامات امسال را افزایش شفافیت در اطلاع‌رسانی درباره مبنای محاسبه مالیات مقطوع عنوان کرد و گفت: یکی از پرسش‌های پرتکرار صاحبان مشاغل این بوده است که مالیات تعیین‌شده برای آن‌ها بر چه مبنایی محاسبه شده و چه میزان سود برای فعالیت اقتصادی آن‌ها در نظر گرفته شده است.

وی ادامه داد: برای پاسخ به این دغدغه امسال در پایین فرم‌های مالیاتی توضیحی درج می‌شود که نشان می‌دهد مالیات تعیین‌شده با چه میزان سود ماهانه تقریبی تناسب دارد. به این ترتیب مؤدی می‌تواند در کنار مشاهده مبلغ مالیات، تصویری روشن‌تر از مبنای محاسبه آن داشته باشد.

معاون تحول هوشمند مالیاتی افزود: برای افرادی که چند پرونده مالیاتی دارند نیز توضیحات متناسبی در نظر گرفته شده است تا نقش اطلاعات سایر پرونده‌ها در محاسبات مشخص باشد. همچنین معافیت موضوع ماده ۱۰۱ قانون مالیات‌های مستقیم، مطابق ضوابط قانونی تنها یک بار قابل اعمال است و در محاسبات مربوط به مؤدیان دارای چند پرونده باید این موضوع مورد توجه قرار گیرد.

برزگری با اشاره به پیش‌بینی امکان اعلام معافیت‌ها و نرخ صفر مالیاتی در فرم‌های مربوط یادآور شد: صاحبان مشاغلی که بر اساس نوع فعالیت و کد فعالیت خود مشمول معافیت یا نرخ صفر مالیاتی هستند، می‌توانند از سازوکار پیش‌بینی‌شده برای اعلام این موارد استفاده کنند.

وی در پایان ابراز امیدواری کرد، مجموعه تغییرات اجرایی و محاسباتی امسال ضمن تسهیل انجام تکالیف مالیاتی صاحبان مشاغل به شفافیت بیشتر فرایندها، افزایش دقت محاسبات و تداوم تأمین منابع مالی دولت کمک کند.

گفتنی است، در این نشست به سوالات تخصصی خبرنگاران در حوزه مالیاتی به ویژه دستورالعمل تبصره ماده (۱۰۰) قانون مالیات‌های مستقیم عملکرد مالیاتی سال ۱۴۰۴ صاحبان مشاغل پاسخ داده شد.