اهمیت مشروطه در تغییر منطق حکمرانی و عبور از اقتدار فردی به اقتدار نهادی است/ آذربایجان با محوریت تبریز کانون نهادسازی و عقلانیت در تاریخ معاصر ایران است استاندار آذربایجان شرقی در همایش یکصدمین سالگرد انقلاب مشروطه گفت: یکی از دستاوردهای مهم برگزاری همایش هایی از این دست در واقع پرداختن به وجه نظری انقلاب […]
اهمیت مشروطه در تغییر منطق حکمرانی و عبور از اقتدار فردی به اقتدار نهادی است/ آذربایجان با محوریت تبریز کانون نهادسازی و عقلانیت در تاریخ معاصر ایران است
وی افزود: مشروطه در ادبیات سیاسی معاصر ما آغاز دولت قانون مدار است. نهضت مشروطه نخستین تلاش سازمان یافته ایرانیان برای محدود سازی قدرت از طریق نهاد قانون بود. اهمیت مشروطه در تغییر رژیم سیاسی خلاصه نمی شود بلکه در تغییر منطق حکمرانی و انتقال از اقتدار شخصی به اقتدار نهادی است.
استاندار در ادامه افزود: آذربایجان با محوریت تبریز کانون نهادسازی و عقلانیت سیاسی در تاریخ معاصر ایران محسوب می شود. نقش تبریز در مشروطیت صرفا نظامی و انقلابی نبود بلکه نقشی نهادساز بود. شکل گیری انجمن ها، توسعه مطبوعات، آموزش نوین و مشارکت سازمان یافته مردم بیانگر آن است که آذربایجان نخستین پایگاه شکل گیری نهادهای مدنی در ایران بوده است.
وی خاطرنشان کرد: امروزه ادبیات توسعه و حکمرانی را با شاخص هایی همچون حاکمیت قانون، پاسخگویی، شفافیت اثربخشی دولت و مشارکت عمومی ارزیابی می کنند. نکته قابل توجه آن که بسیاری از مطالبات مشروطه خواهان، امروز در قالب همین شاخص ها در ادبیات مدیریتی به وضوح دیده می شود.
وی اظهار داشت: تجربه تاریخی جهان نشان داده است که توسعه پایدار محصول نهادهای کارآمد است نه افراد توانمند. ما در آذربایجان شاهد نهادهایی هستیم که قهرمان پروری می کنند. باید توجه داشت که اگر شخصیت هایی چون ستارخان و باقرخان مهم هستند به دلیل وجود زمینهها و بسترهای فرهنگی، نهادهای مدنی، قانونی و پارلمانی در آن دوره بود که شخصیت های یاد شده را در آغوش خود پروراندند.
سرمست تصریح کرد: این خطه در پروراندن شخصیت ها بسیار مستعد بوده و این امر در تاریخ معاصر ما نیز مصداق عینی دارد. در ادامه تحولات ایران شاهد هستیم که آذربایجان برای حفظ و بالندگی ایران نقش آفرینی کرده است و آخرین نمونه آن استقرار دولت وفاق ملی با شعار دکتر پزشکیان است. آذربایجان این بار با دکتر پزشکیان که برخاسته از فرهنگ و مدنیت آذربایجان است به نقش آفرینی برای ایران ادامه می دهد.
استاندار با تأکید بر سرمایه اجتماعی گفت: هیچ برنامه توسعه ای بدون سرمایه اجتماعی موفق نخواهد شد و سرمایه اجتماعی حاصل مشارکت، اعتماد، مسئولیت پذیری و انسجام ملی است. هر چه سرمایه اجتماعی تقویت شود هزینه حکمرانی کاهش و ظرفیت سیاست های اجتماعی افزایش می یابد. برگزاری چنین همایش هایی در واقع تمسک به همان سرمایه اجتماعی برای حکمرانی مطلوب است.
وی با اشاره به نهادینه سازی حقوق عمومی در انقلاب مشروطه عنوان کرد: اگر مهمترین دستاورد مشروطه در حوزه حکمرانی استقرار حکومت قانون بود، در حوزه اجتماعی نیز تأمین و تضمین آزادی های عمومی در چارچوب همان قانون بود. مشروطه خواهان به درستی درک کرده بودند که قانون بدون آزادی و آزادی بدون قانون ممکن نیست .
سرمست در بخش بعدی سخنان خود بیان داشت: جوهره مشروطیت ایجاد تعادل میان اقتدار مشروع دولت و حقوق بنیادین ملت بود. تعادلی که امروز نیز یکی از مهم ترین شاخص های حکمرانی مطلوب محسوب می شود و برای یک دولت کارآمد یک اصل ضروری است.
وی یادآور شد: امروز جامعه ما برای گذر از وضعیت دشوار نیازمند گفتگو و نقد مسئولانه و افزایش مشارکت نخبگان در فرآیندهای تصمیم سازی، صیانت از حقوق شهروندی و تقویت حمایت عمومی است. تحقق این امر نیازمند برقراری اندیشه هایی است که انقلاب مشروطیت بیش از یک قرن پیش آن را بنیانگذاری کرده است.
استاندار آذربایجان شرقی رسالت مدیران امروزی را واکاوی آرمانهای مشروطه دانسته و ادامه داد: مشروطه صرفا یک حادثه تاریخی نیست بلکه استمرار یک سنت فکری است که شفافیت در نظام تصمیم گیری، پاسخگویی مدیران، افزایش سرمایه اجتماعی، عدالت در توزیع فرصت ها و انسجام ملی است. یاد و خاطره تمام عزیزانی که در این راه جان خود را فدا کردند گرامی باد.
وی تصریح کرد: آذربایجان که روزگاری پرچمدار مشروطیت و قانون خواهی بود، امروز نیز با تکیه بر سرمایه اجتماعی، ظرفیت دانشگاهی، بخش خصوصی که در اقتصاد ایران سهم به سزایی دارد و فرهنگ مشارکت در سایه سمن ها و نهادهای خیریه همچنان در حکمرانی نوین نقش آفرین و پیشگام است.
سرمست در پایان سخنان خود با اشاره به پیشینه تاسیس مرکز مشروطهپژوهی در همایش سال گذشته و پیگیریهای صورت گرفته و موافقت رییسجمهور، بر ضرورت تاسیس آن در دانشگاه تبریز تاکید کرد.
