به گزارش قلم پرس، محمدحسین حسنزاده با اشاره به ظرفیتهای گسترده آذربایجانشرقی اظهار کرد: این استان از ظرفیتهای قابل توجه صنعتی، معدنی و کشاورزی برخوردار است و در کنار آن، مواهب و ظرفیتهای طبیعی ارزشمندی دارد؛ بنابراین حفاظت از محیطزیست در چنین استانی نیازمند اقدامات همهجانبه و هماهنگ در حوزههای مختلف است.
وی با اشاره به وضعیت دریاچه ارومیه و ضرورت تأمین حقآبه زیستمحیطی آن افزود: بارشهای اخیر فرصتی برای بهبود شرایط دریاچه ایجاد کرده است، اما افزایش آب موجود در دریاچه نباید به معنای احیای کامل آن تلقی شود.
مدیرکل حفاظت محیطزیست آذربایجانشرقی ادامه داد: شرایط فعلی دریاچه در واقع فرصتی دوباره برای احیاست و باید از این فرصت برای اجرای اقدامات مؤثرتر در حوزه کشاورزی، مدیریت مصرف آب، مسیلها و تأمین حقآبه استفاده کرد.
حسنزاده تأکید کرد: دریاچه ارومیه تنها یک مسئله زیستمحیطی نیست، بلکه نشانهای از مسائل بزرگتری است که در صورت بیتوجهی میتواند پیامدهای جبرانناپذیری برای منطقه به همراه داشته باشد.
رویکرد محیطزیست از واکنش به پیشگیری تغییر کرده است
وی با بیان اینکه رویکرد ادارهکل حفاظت محیطزیست آذربایجانشرقی از واکنش به سمت پیشگیری، مدیریت و حل مسئله حرکت کرده است، گفت: تلاش میکنیم مسائل زیستمحیطی را از ابتدا و به صورت ریشهای حل کنیم.
حسنزاده افزود: قابل قبول نیست که یک واحد صنعتی زمانی مورد توجه قرار گیرد که آلودگی آن به رسانهها کشیده شده و به مطالبه عمومی تبدیل شده باشد؛ بلکه باید پیش از رسیدن مسئله به این مرحله، آلودگی شناسایی و کنترل شود.
وی ادامه داد: با تحلیل دادهها، نظارت میدانی و بهرهگیری از فناوریهای جدید تلاش میکنیم آلودگی را پیش از تبدیل شدن به بحران شناسایی و برای رفع آن اقدام کنیم.
مدیرکل حفاظت محیطزیست آذربایجانشرقی با اشاره به تشدید نظارتهای زیستمحیطی در استان اظهار کرد: حدود ۱۱ هزار واحد صنعتی، خدماتی، گردشگری، کشاورزی و سایر واحدها در آذربایجانشرقی فعالیت دارند که از این تعداد، حدود یکهزار و ۷۰۰ واحد مشمول خوداظهاری فصلی هستند.
وی افزود: این واحدها موظفند آزمایشهای مربوط به خروجیها و شاخصهای مرتبط با آب، هوا و خاک را انجام داده و نتایج را در سامانه مربوط ثبت کنند؛ این آزمایشها نیز باید توسط آزمایشگاههای معتمد انجام شود.
حسنزاده گفت: در هر فصل ممکن است حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ واحد به دلیل انجام ندادن خوداظهاری، ناآشنایی با تکالیف قانونی یا آلاینده بودن نتایج، مشمول پیگیری شوند که در صورت احراز تخلف، مراحل قانونی شامل اخطار، جریمه و در نهایت اقدامات قضایی دنبال خواهد شد.
حمایت از تولید در کنار مقابله با آلودگی
وی تأکید کرد: هدف محیطزیست مخالفت با تولید نیست و حفاظت از محیطزیست باید در کنار بخش تولید استان قرار داشته باشد، اما این حمایت به معنای سهلانگاری در برابر آلودگی نیست.
مدیرکل حفاظت محیطزیست آذربایجانشرقی افزود: با تولید آلاینده مخالفیم و اجازه نمیدهیم فعالیت آلاینده بدون اصلاح ادامه پیدا کند. واحدهایی که قانونمند، کنترلشده و مطابق الزامات محیطزیستی فعالیت میکنند، مورد حمایت قرار میگیرند.
وی ادامه داد: اگر واحدی پس از دریافت اخطار و فرصت لازم همچنان به فعالیت آلاینده خود ادامه دهد، وظیفه قانونی محیطزیست ورود و برخورد با آن واحد است.
حسنزاده گفت: در ماههای اخیر برای برخی واحدها اخطارهای قانونی و ضربالاجل صادر شده است. تا حد امکان تلاش کردهایم نام واحدها و برندهای تولیدی رسانهای نشود، زیرا ممکن است واحد مورد نظر پس از اصلاح فرآیند و رفع آلایندگی بتواند فعالیت سالم خود را ادامه دهد.
وی افزود: در مواردی نیز ناچار به جلوگیری از فعالیت برخی واحدها شدهایم، اما تلاش شده است با توجه به شرایط اقتصادی موجود، این محدودیتها در حد ضرورت اعمال شود.
مدیرکل حفاظت محیطزیست آذربایجانشرقی سه رویکرد اصلی این ادارهکل را «پیشگیری، حمایت برای اصلاح و برخورد قانونی» عنوان کرد و گفت: در مرحله نخست باید از ایجاد آلودگی پیشگیری کنیم، در مرحله دوم به واحد آلاینده فرصت و حمایت لازم برای رفع مشکل داده میشود و اگر آلودگی برطرف نشود، در مرحله سوم اقدامات قانونی انجام خواهد شد.
وی تصریح کرد: جامعه هم به تولید نیاز دارد و هم به حفاظت و صیانت از محیطزیست. تولیدی که در بلندمدت موجب تخریب منابع طبیعی و محیطزیست و در نتیجه کاهش رفاه و سلامت مردم شود، نمیتواند مصداق توسعه پایدار باشد.
هدف، کوتاهتر شدن فهرست واحدهای آلاینده است
حسنزاده درباره فهرست واحدهای آلاینده استان اظهار کرد: سیاست ما افزایش تعداد واحدهای موجود در این فهرست نیست و هرچه این فهرست کوتاهتر شود، نشاندهنده نتیجهبخش بودن اقدامات اصلاحی خواهد بود.
وی افزود: تلاش میکنیم با کمک به واحدها و الزام آنها به انجام اقدامات اصلاحی، شرایط خروجشان از فهرست واحدهای آلاینده فراهم شود و طی دو سال اخیر نیز تعداد قابل توجهی از واحدها پس از اصلاح وضعیت خود از این فهرست خارج شدهاند.
پایش آلودگی هوای تبریز با فناوری ماهوارهای
مدیرکل حفاظت محیطزیست آذربایجانشرقی، آلودگی هوای تبریز را یکی از مسائل مهم زیستمحیطی استان عنوان کرد و گفت: علاوه بر تبریز، شهرهایی مانند بناب، اسکو، شبستر، آذرشهر و برخی مناطق دیگر نیز به دلیل استقرار یا نزدیکی به واحدهای صنعتی و منابع آلاینده تحت تأثیر این مسئله قرار دارند.
وی با اشاره به فعالیت ایستگاههای سنجش آلودگی هوا افزود: در حال حاضر شبکهای از ایستگاههای سنجش در استان فعال است و در کنار توسعه سنجش زمینی، استفاده از فناوریهای جدید نیز در دستور کار قرار دارد.
حسنزاده گفت: با همکاری ظرفیتهای علمی از جمله دانشگاه تبریز، به دنبال توسعه پایش آلودگی هوا با استفاده همزمان از دادههای ایستگاههای زمینی و فناوری ماهوارهای هستیم تا امکان پایش برخط و با دقت بالا فراهم شود.
وی افزود: این ظرفیت در ادامه برای سایر شهرهای استان نیز توسعه خواهد یافت.
شهرداریها برای مدیریت پسماند برنامه ارائه کنند
مدیرکل حفاظت محیطزیست آذربایجانشرقی مدیریت پسماند را یکی دیگر از مسائل مهم زیستمحیطی استان دانست و اظهار کرد: پسماندها در گروههای مختلف تقسیمبندی میشوند که بیشترین حجم آن مربوط به پسماندهای عادی و خانگی است.
وی افزود: متأسفانه در بسیاری از شهرها زیرساختهای مدیریت و دفع پسماند به صورت اصولی طراحی نشده است.
حسنزاده ادامه داد: از شهرداریها خواستهایم برنامه سه تا چهار ساله خود برای مدیریت پسماند را ارائه کنند. تاکنون تعداد محدودی از شهرداریها در این زمینه اقدام کردهاند و اگر سایر شهرها در مهلت تعیینشده تکالیف خود را انجام ندهند، موضوع از طریق اقدامات قانونی پیگیری خواهد شد.
ساماندهی پسماندهای بیمارستانی و عفونی
وی درباره پسماندهای بیمارستانی و عفونی نیز گفت: مدیریت این پسماندها نیازمند همکاری مجموعههای حوزه سلامت، نظام پزشکی، مراکز درمانی و شرکتهای مسئول جمعآوری است.
حسنزاده افزود: در این زمینه برخی ناهماهنگیها، از جمله اختلاف درباره تعرفه خدمات، وجود داشته که برای رفع آنها جلسات و هماهنگیهایی انجام شده است.
وی با اشاره به پسماندهای کشاورزی اظهار کرد: در این حوزه اقداماتی انجام شده، اما همچنان به افزایش آگاهی عمومی نیاز داریم. در فصل برداشت، در برخی باغها و مزارع شاهد آتش زدن بقایای کشاورزی هستیم که اقدامی نادرست است و میتواند موجب آلودگی هوا شود.
مدیرکل حفاظت محیطزیست آذربایجانشرقی نقش رسانهها در فرهنگسازی را مهم دانست و گفت: از کشاورزان، جهاد کشاورزی و رسانهها انتظار داریم برای ترویج روشهای صحیح مدیریت بقایای کشاورزی همکاری کنند تا از سوزاندن این پسماندها جلوگیری شود.
استفاده مجدد از پسماندهای صنعتی در چرخه تولید
حسنزاده درباره پسماندهای صنعتی نیز اظهار کرد: بخشی از پسماند یک کارخانه میتواند به عنوان ماده اولیه یا بخشی از فرآیند تولید واحد دیگری مورد استفاده قرار گیرد که این موضوع باید تحت نظارت و مطابق ضوابط محیطزیستی انجام شود.
وی افزود: برای پسماندهای ویژه و خطرناکی که امکان بازگشت به چرخه تولید یا طبیعت را ندارند نیز باید مدیریت تخصصی انجام شود، چراکه انتقال این نوع پسماندها دشوار، پرهزینه و همراه با مخاطرات خاص است.
وی ادامه داد: برای ایجاد ظرفیت مناسب مدیریت این پسماندها، مطالعات و اقدامات تخصصی انجام شده و پروژه مربوط به این حوزه به مراحل پایانی نزدیک شده است.
مدیرکل حفاظت محیطزیست آذربایجانشرقی گفت: با بهرهبرداری از این ظرفیت، علاوه بر کاهش مخاطرات زیستمحیطی، هزینه واحدهای صنعتی برای انتقال پسماندهای ویژه نیز کاهش خواهد یافت.
تفکیک پسماند از مبدأ نیازمند مشارکت مردم است
حسنزاده تفکیک پسماند از مبدأ را یکی از حلقههای مهم مدیریت پسماند عنوان کرد و افزود: رسانهها باید شهروندان را به تفکیک پسماند از مبدأ تشویق کنند و شهرداریها نیز زیرساخت و همکاری لازم را در این زمینه فراهم کنند.
وی تصریح کرد: حل مسئله پسماند بدون مشارکت شهروندان، شهرداریها، صنایع و دستگاههای مسئول امکانپذیر نیست و از همه این بخشها برای همکاری بیشتر دعوت میکنیم.
۱۳ درصد آذربایجانشرقی تحت مدیریت مناطق حفاظتشده است
مدیرکل حفاظت محیطزیست آذربایجانشرقی با اشاره به ظرفیتهای طبیعی استان گفت: حدود ۱۳ درصد از مساحت استان در قالب مناطق چهارگانه تحت مدیریت و حفاظت محیطزیست قرار دارد و مناطقی همچون ارسباران و دیگر مناطق حفاظتشده استان از سرمایههای طبیعی ارزشمند آذربایجانشرقی هستند.
وی با تأکید بر نقش جوامع محلی در حفاظت از این مناطق اظهار کرد: تلاش میکنیم مدیریت مناطق تنها متکی به ساختار اداری نباشد و مشارکت مردم، جوامع محلی و سازمانهای مردمنهاد افزایش پیدا کند.
حسنزاده افزود: جوامع محلی از مهمترین همراهان محیطزیست در حفاظت و پایش مناطق هستند و در حد امکانات از فعالیت آنها حمایت میکنیم.
مارالها در آستانه بازگشت به ارسباران
وی در ادامه به برنامه حفاظت و احیای مارال اشاره کرد و گفت: یکی از اقدامات مهم محیطزیست استان، آمادهسازی شرایط برای بازگشت این گونه ارزشمند به زیستگاه طبیعی خود در ارسباران است.
مدیرکل حفاظت محیطزیست آذربایجانشرقی افزود: مارالهای تحت حفاظت پیش از رهاسازی در محیطی وسیع و نزدیک به شرایط طبیعی نگهداری شدهاند و کاملاً از زندگی طبیعی فاصله نداشتهاند.
وی ادامه داد: برنامههای فنی، حفاظتی و آموزشی برای رهاسازی و حفاظت از این گونه در حال انجام است تا زمینه استقرار دوباره جمعیت مارال در جنگلهای ارسباران فراهم شود.
حسنزاده همچنین با اشاره به استفاده از تجهیزات حفاظتی و دوربینهای تلهای در مناطق تحت مدیریت محیطزیست اظهار کرد: پایش وضعیت حیاتوحش و مناطق حفاظتشده با استفاده از تجهیزات مختلف انجام میشود و توسعه این امکانات نیز در دستور کار قرار دارد.
آمادگی مستمر برای مقابله با آتشسوزی در ارسباران
وی درباره حفاظت از جنگلهای ارسباران نیز گفت: ایستگاهها و امکانات مرتبط با پیشگیری و اطفای حریق در منطقه فعال هستند و آمادگی برای مقابله با آتشسوزی به صورت مستمر مورد توجه قرار دارد.
مدیرکل حفاظت محیطزیست آذربایجانشرقی در پایان با تأکید بر اهمیت شفافیت و مشارکت عمومی اظهار کرد: محیطزیست بدون همراهی مردم قابل حفاظت نیست.
حسنزاده افزود: جوامع محلی، سازمانهای مردمنهاد، رسانهها، دستگاههای اجرایی، صنایع و شهروندان همگی در حفاظت از محیطزیست نقش دارند و شفافیت، پایش مستمر و مشارکت مردم از پایههای اصلی برنامههای محیطزیست استان است.
