سالمندی را باید از یک چالش جمعیتی به فرصتی برای توسعه اجتماعی تبدیل کنیم/سالمندان سرمایه‌ای ارزشمند از خرد، دانش و تجربه جامعه هستند معاون سیاسی و اجتماعی استاندار آذربایجان‌شرقی با تأکید بر ضرورت آمادگی نظام حکمرانی اجتماعی برای مواجهه با تحولات جمعیتی، گفت: سالمندی یک واقعیت بنیادین در ساختار جمعیت است و باید با بازنگری […]
سالمندی را باید از یک چالش جمعیتی به فرصتی برای توسعه اجتماعی تبدیل کنیم/سالمندان سرمایه‌ای ارزشمند از خرد، دانش و تجربه جامعه هستند
وی با تأکید بر ضرورت تبدیل این پدیده به فرصتی برای جامعه با تکیه بر خرد جمعی، مباحث خود را با طرح سه پرسش اساسی آغاز کرد و گفت: سالمندی چه تغییری در ساختار جمعیتی جهان و کشور ایجاد می‌کند؟ آیا این پدیده ذاتاً فرصت است یا تهدید و آیا نظام حکمرانی اجتماعی ما برای زیست در شرایط جدید جمعیتی آمادگی دارد؟
معاون سیاسی و اجتماعی استاندار آذربایجان‌شرقی در تشریح تحولات جمعیتی پیش‌رو، با اشاره به روند افزایشی جمعیت سالمندان اظهار کرد: بر اساس پیش‌بینی‌ها، سهم جمعیت بالای ۶۰ سال در سه دهه آینده از حدود ۱۳ درصد کنونی در جهان به ۲۵ درصد خواهد رسید و این روند در کشور ما با سرعت بیشتری در حال وقوع است؛ به‌گونه‌ای که سهم سالمندان به حدود یک‌سوم جمعیت خواهد رسید.
محمدزاده، افزایش امید به زندگی در نتیجه توسعه دانش و خدمات سلامت و همچنین کاهش نرخ تولد را از عوامل مؤثر در این تحول جمعیتی برشمرد و افزود: این تغییرات صرفاً یک جابه‌جایی آماری نیست، بلکه واقعیتی بنیادین است که باید در تمام سطوح برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری مورد توجه قرار گیرد.
وی در پاسخ به این پرسش که سالمندی فرصت است یا تهدید، تصریح کرد: سالمندی را نباید ذاتاً معضل، مشکل یا تهدید تلقی کرد؛ بلکه این یک پدیده اجتماعی است و چگونگی مواجهه ما با آن تعیین می‌کند که به فرصت تبدیل شود یا تهدید. اگر نتوانیم نظام حکمرانی خود را با این واقعیت جمعیتی تطبیق دهیم، هزینه‌های اجتماعی و اقتصادی آن را پرداخت خواهیم کرد؛ هزینه‌هایی که ممکن است در ابتدا آشکار نباشند، اما به‌تدریج در بخش‌های مختلف جامعه نمایان شوند.
معاون سیاسی و اجتماعی استاندار آذربایجان‌شرقی با اشاره به تلاش‌های صورت‌گرفته طی هفت تا هشت سال اخیر برای جلب توجه افکار عمومی و مسئولان به موضوع سالمندی، خاطرنشان کرد: این اقدامات تا حدودی توانسته است اهمیت این پدیده را در جامعه برجسته کند، اما اکنون باید فراتر از آگاهی‌بخشی، آمادگی شهرها، محیط‌های روستایی و ساختارهای اجتماعی برای مواجهه با این واقعیت جمعیتی را مورد ارزیابی قرار دهیم.
محمدزاده، فرهنگ را یکی از بنیادی‌ترین مؤلفه‌های آمادگی اجتماعی دانست و گفت: ارزیابی‌ها نشان می‌دهد که از منظر فرهنگی هنوز آمادگی لازم را نداریم. باید این باور از پایین‌ترین سطح، یعنی خانواده، تا بالاترین سطح، یعنی نظام حکمرانی اجتماعی، شکل بگیرد که سالمند صرفاً فردی نیازمند حمایت و استراحت نیست، بلکه سرمایه‌ای ارزشمند از خرد، تجربه و دانش جامعه به شمار می‌رود.
وی در ادامه با تأکید بر ضرورت بازنگری در رویکردهای برنامه‌ریزی و مدیریت اجتماعی اظهار کرد: اگر امروز به‌عنوان طراح شهر یا برنامه‌ریز اجتماعی به آینده نگاه می‌کنیم، باید جایگاه جمعیت بالای ۶۰ سال را در افق ۴۰ سال آینده شهرها و محیط‌های روستایی در نظر بگیریم.
معاون سیاسی و اجتماعی استاندار آذربایجان‌شرقی افزود: شهرهای آینده باید برای تأمین نشاط اجتماعی و فراهم کردن زمینه حضور فعال سالمندان نیز برنامه داشته باشند؛ چراکه نظام اجتماعی و امکانات شهری نباید صرفاً با نگاه به نیازهای نسل جوان طراحی شوند، بلکه باید پاسخگوی نیازهای تمام گروه‌های سنی باشند.
محمدزاده در پایان، جمعیت سالمندان را بانک ارزشمندی از خرد، اندیشه و تجربه دانست و اظهار کرد: اگر بخواهیم افق‌های تازه‌ای برای توسعه بگشاییم، باید از این ظرفیت در فرآیندهای اجتماعی و توسعه‌ای بهره بگیریم.
وی پژوهش، اندیشه‌ورزی و استفاده از خرد جمعی را از الزامات آمادگی جامعه برای مواجهه با تحولات جمعیتی عنوان کرد و ابراز امیدواری کرد که خروجی چنین نشست‌هایی به توانمندسازی هرچه بیشتر نظام حکمرانی اجتماعی منجر شود.
