چرخش طوقه‌های دوچرخه در جاده سلامتی/ وقتی باید همه هم رکاب شوند
چرخش طوقه‌های دوچرخه در جاده سلامتی/ وقتی باید همه هم رکاب شوند

استفاده از دوچرخه به جای خودرو در شهرهای بزرگ جهان، امروزه تبدیل به یک فرهنگ ارزشمند شده که حاصل آن، سلامتی فردی و اجتماعی، کاهش میزان آلودگی هوا، کاهش چشمگیر ترافیک، صرفه جویی در مصرف انرژی و پائین آمدن میزان هزینه های تردد در داخل شهر است و از طرفی می تواند نشاط اجتماعی را […]

استفاده از دوچرخه به جای خودرو در شهرهای بزرگ جهان، امروزه تبدیل به یک فرهنگ ارزشمند شده که حاصل آن، سلامتی فردی و اجتماعی، کاهش میزان آلودگی هوا، کاهش چشمگیر ترافیک، صرفه جویی در مصرف انرژی و پائین آمدن میزان هزینه های تردد در داخل شهر است و از طرفی می تواند نشاط اجتماعی را نیز به دنبال داشته باشد.

به گزارش شهریار، در بسیاری از شهرهای بزرگ و پرترافیک جهان، دوچرخه به عنوان یک وسیله نقلیه پاک، ارزان و سریع که ایجاد آلودگی نمی کند، سرگرم کننده است و انرژی زیادی مصرف نمی کند، مورد توجه شهروندان قرار گرفته و در حال حاضر در بعضی از شهرها از جمله آمستردام در هلند که به شهر دوچرخه ها معروف است و کپنهاگ در دانمارک، دوچرخه به عنوان پرطرفدارترین و مورد استفاده ترین وسیله برای تردد داخل شهر مطرح است.

پارک تعداد زیادی دوچرخه در ایستگاه ها، پارکها، معابر عمومی و پارکینگ های ویژه و استفاده مستمر شهروندان از این وسیله نقلیه در شهری مثل آمستردام، چشم هر رهگذر و بیننده ای را به خود جلب می کند و البته نشان می دهد که مردم در چنین شهرهایی تا چه اندازه به اهمیت مزایای استفاده از دوچرخه پی برده اند.

در روزگاری که فضای مجازی و اینترنت وجود نداشت، مردم در “شهر دوچرخه ها” در کافه ها و فضاهای عمومی شهر، خود به ترویج فرهنگ استفاده از دوچرخه و تحریم خودروها اقدام کردند و حالا می بینیم که آمستردام به عنوان یکی از شهرهای برجسته جهان در استفاده از دوچرخه مطرح شده است. دوچرخه تا اندازه ای برای هلندی ها اهمیت داشته و دارد که پس از پایان جنگ جهانی اول و شکست نازی ها و آزادی هلند، بیش از نیمی از مردم این کشور به خیابانها ریختند و دوچرخه های خود را به هوا پرتاب کرده و نه از شکست آلمان ها، بلکه بخاطر بازپس گیری دوچرخه های مصادره شده شان جشن گرفتند.

دوچرخه، اقتصادی ترین وسیله نقلیه

تبریز اما به عنوان شهری که از بعد ورزش قهرمانی و کسب عناوین کشوری و آسیایی، قطب دوچرخه سواری در کشور به شمار می رود، از بعد استفاده همگانی از این وسیله نقلیه وضعیت چندان قابل تعریفی ندارد و از این رو شورای اسلامی و شهرداری این شهر به دنبال راهکارهایی برای ترویج فرهنگ استفاده از دوچرخه هستند. این در حالیست که کلانشهر زیبای تبریز، جزو شهرهای آلوده و پرترافیک کشور مطرح است.

در این ارتباط سعید نیکوخصلت عضو ورزشی شورای اسلامی شهر تبریز در گفتگو با شهریار با اشاره به اینکه شهر تبریز بیش از پیش نیازمند برخورداری از فرهنگ دوچرخه سواری است، گفت: طرح استفاده از دوچرخه توسط شهروندان موضوعی است که مورد توجه شورای اسلامی شهر تبریز قرار گرفته و ما عزم خود را جزم کرده ایم تا از معبر این اتفاق مهم، تغییراتی مثبت و مشهود در بحث ترافیکی سطح شهر و البته افزایش میزان سلامتی شهروندان ایجاد کنیم. بنا به فرمایش مقام معظم رهبری، “دوچرخه اقتصادی ترین وسیله نقلیه است” و ما با توجه به این موضوع، سعی داریم تا شهروندان بیش از پیش به دوچرخه سواری روی بیاورند.

وی ادامه داد: بر اساس این طرح، یک حرکت بین بخشی را شروع کرده ایم که برای تحقق موفقیت آمیز آن، نیاز است همه نهادهای درگیر دست به دست هم بدهند و این کار را پیش ببرند. مثلا شورای اسلامی و شهرداری تبریز کار سیاستگذاری را به عهده دارند و نهادهایی همچون راهنمایی و رانندگی و یا سازمان های مردم نهاد نیز به نوبه خود باید این اتفاق خوب را همراهی کنند.

لزوم فرهنگ سازی و ایجاد ساختارهای لازم برای دوچرخه سواری

نیکوخصلت با اشاره به اینکه طرح راهبردهای دوچرخه سواری در داخل شهر در سه محور پیگیری می شود، اظهار کرد: فرهنگ سازی، رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی  و ایجاد تجهیزات و زیرساختهای لازم برای دوچرخه سواری از جمله مسیرهای ویژه، محورهای پیگیری این طرح است که البته در مورد ایجاد مسیرهای ویژه، سه درجه برای آن تعریف شده است که درجه یک شامل مسیرهای فقط خط کشی شده، درجه دو شامل مسیرهای ایزوله و دارای حفاظ و درجه سه شامل مسیرهای جداگانه ویژه دوچرخه سواری است که هر سه این موارد از روی نقشه و با توجه به توپوگرافی شهر تبریز در دست مطالعه است تا نسبت به ایجاد آن اقدام شود.

وی با بیان اینکه اجرای موفق این طرح نیازمند فرهنگ سازی در بین شهروندان است، عنوان کرد: نهادهایی همانند سازمان و معاونت ترافیک باید پیگیر فرهنگ سازی در این خصوص باشند و از طرفی این طرح باید در مدارس ایجاد شده و مسیرهایی در سطح شهر برای استفاده رکابزنان ایجاد شود. در این خصوص ما از مشاوران و متخصصان هلندی که طرح ریزی و اجرای بسیار موفقی در چند کشور دیگر داشته اند، کمک گرفته ایم و می خواهیم درصد استفاده از دوچرخه را در تبریز بالا ببریم. بر اساس آماری که بنده تهیه کرده ام، نسبت استفاده از دوچرخه در تبریز و کپنهاگ، یک به ۹۰ است اما اعتقاد دارم این ظرفیت در تبریز وجود دارد که به درصدهای بیشتری دست یابد. از طرفی بنده اعتقاد دارم که خود مردم باید از مسئولان مطالبه گری داشته باشند و مسئولان هم مثلا در برگزاری همایش ها، بجای اهدای جوایزی دیگر، به نفرات برگزیده دوچرخه اهدا کنند و سیاست های تشویقی در پیش بگیرند.

تمهیدات جالب برای مسیرهای سربالایی

این عضو ورزشی شورای اسلامی شهر تبریز در پاسخ به این سئوال که با توجه به توپوگرافی شهر تبریز و وجود سربالایی در بعضی مناطق، چه تدبیری برای استفاده از دوچرخه در چنین مسیرهایی اندیشیده شده است، گفت: با وجود اینکه شیب تبریز در حد استانداردهای جهانی است و حتی شیب مسیر ائل گلی هم زیر هفت درصد است، اما تمهیدات خوبی برای چنین مسیرهایی در نظر داریم. مثلا ایستگاه های بی آر تی و مترو که در ابتدای مسیرهای سربالایی واقع شده است، می تواند ایستگاه هایی برای توقف دوچرخه هم باشد و سپس این دوچرخه ها توسط یک خوردو ویژه بار دیگر به ابتدای مسیر کف یا سرازیری برگشت داده شود تا شهروندان مسیر کف یا سرازیر را با دوچرخه طی کنند و مسیرهای سربالایی را با اتوبوس یا مترو ادامه دهند.

وی ادامه داد: همچنین ما می توانیم دوچرخه های برقی را برای چنین مسیرهایی پیشنهاد بدهیم تا شهروندان و بخصوص افرادی که توان رکاب زدن در سربالایی را ندارند، در این مسیرها از قابلیت برقی دوچرخه استفاده کنند. دوچرخه هایی که حتی می توانیم با ورود و سرمایه گذاری بخش خصوصی در این بحث، در تبریز تولید کنیم و با قیمتی مناسب در اختیار شهروندان قرار دهیم که این موضوع علاوه بر حل مشکل شهروندان در طی کردن مسیرهای سربالایی، می تواند تبریز را مرکز تولید و عرضه دوچرخه بخصوص دوچرخه های برقی داخل شهری با قیمت مناسب قرار دهد و درآمدزایی خوبی داشته باشد.

هم رکابی مردم و مسئولان در مسیر ترویج فرهنگ دوچرخه سواری

نیکوخصلت با بیان اینکه طرح استفاده از دوچرخه بجای خودرو در شهرهای پرترافیک جهان از جمله نیویورک بطور جدی پیگیری می شود، یادآور شد: برای راه اندازی این طرح و ترویج فرهنگ دوچرخه سواری، ما از خود مردم کمک می خواهیم و باید بگویم که فقط با ورود شورا و شهرداری، عملیاتی شدن این طرح ممکن نیست. سازمان های مردم نهاد و راهنمایی و رانندگی از بازوان اصلی اجرای این طرح هستند و مهم تر از همه، خود مردم باید پای کار بیایند و به نوعی در این مسیر هم رکاب مسئولان باشند.

وی در پایان خاطرنشان کرد: ایجاد مسیرهای ایمن، برگزاری دوره های آموزشی، افزایش فهم و شناخت مردم نسبت به دوچرخه سواری توسط رسانه ها، اجرای سیاست های تشویقی، توجه به پتانسیل موجود در مدارس و در دسترس بودن ابزار لازم و مشخصا خود دوچرخه، از موارد مهمی است که می تواند مردم را به سمت این وسیله نقلیه پاک و کم هزینه سوق دهد. حتی در تبریز که یک شهر تقریبا سردسیر است، می توان با استفاده از پوشش های مخصوص، در فصل سرما نیز از این وسیله نقلیه استفاده کرد.

گفتنی است با توجه به مزیت های استفاده از دوچرخه بجای خودرو، شهر تبریز که به عنوان یکی از شهرهای آلوده و پرترافیک کشور به شمار می آید، استفاده شهروندان از این وسیله نقلیه خاطره انگیز و دوست داشتنی را بیش از پیش ضروری می نماید و از این رو لازم است تا طرح هایی از جمله همین طرح مورد نظر شورا، در اسرع وقت طراحی و اجرا شود.