معماری ذهن سبز، روانشناسی تصمیم گیری پایدار در شهر

به گزارش قلم پرس، در این نشست که در تالار تربیت دانشگاه علوم تربیتی و روانشناسی و با حضور رئیس کمیته علمی رویداد تبریز، پایتخت محیط زیست کشورهای آسیایی در سال ۲۰۲۵ برگزار شد، دکتر رحیم بدری عضو هیات علمی دانشگاه، ابتدای سخن خود را با تعریف هویت سبز آغاز کرد و گفت: هویت سبز به این معنی است که فرد، محیط زیست را بخشی از هویت خود بداند. در حقیقت کسی که خود را یک شهروندسبز بداند، در هر شرایطی رفتاری پایدار دارد.

وی افزود: بر اساس پژوهش های انجام یافته، ذهن انسان برای مواجهه با تهدیدهای بلندمدت و غیرخطی محیط زیستی ساخته نشده و همین امرموجب می شود تمامی افراد حتی افراد آگاه، رفتارهای پایدار انجام ندهند و رفتار زیست محیطی در اولویت ذهن نیست.

رحیم بدری در خصوص این محدودیت های ذهنی نیز اظهار داشت: محدودیت های ادراکی و شناختی مغز در دو شکل سریع و کند دسته بندی می شوند که رفتارهای پایدار عمدتا منطقی، بلندمدت برنامه ریز و مسئوول محور در شکل دوم صورت می گیرد.

وی اضافه کرد: اگر پیامهای اخطار در مورد محیط زیست بدون ارائه راهکار به انسان گفته شود، موجب انکار، اجتناب، بی عملی یا احساس درماندگی می شود.

این عضو هیات علمی دانشگاه اظهار داشت: در مقابل پیامهای مثبتی مانند امید، توانمندی و اثرگذاری رفتارهای پایدار را تقویت کرده و بجای ترس، الهام بخش می شوند و در قابل تهدید قدرت انتخاب را به مخاطب یادآوری می کند.

بدری در بخش دیگری از سخنان خود، به موضوع معماری انتخاب اشاره کرد و گفت: طراحی محیط پیام‌ها و مسیرها در جهت زمینه سازی برای بروز رفتار مطلوب در زندگی روز مره معماری انتخاب گفته می‌شود که در نهایت موجب تغییر رفتار می‌شود در حالی که آموزش فقط نظر را تغییر می‌دهد.

وی با برشمردن چالش‌ها در معماری انتخاب گفت: نیاز رفتارهای پایدار به تلاش مضاعف، ناپایدار بودن پیش فرض‌ها و تمایل انسان به انتخاب ساده‌ترین گزینه‌ها از جمله چالش‌های پیش رو برای معماری انتخاب هستند.

این استاد دانشگاه درمورد موانع موجود در تحقق رفتار پایدار گفت: هر مانع کوچک زحمت ذهنی، پیچیدگی یا زمان اضافه ای که رفتار پایدار را سخت تر کند، اصطکاک نامیده می شود.

بدری درباره انواع اصطکاک نیز تصریح کرد: اصطکاک به انواع زمانی، فیزیکی، تصمیم گیری، اقتصادی، اطلاعاتی، انگیزشی، اجتماعی و عاطفی تقسیم بندی می شود که با شناخت آنها، مسیر طراحی هموارتر می شود.